Coraz więcej rodziców wybiera edukację domową jako sposób realizacji obowiązku szkolnego. W roku szkolnym 2026/2027 mogą jednak wejść w życie przepisy, które zmienią organizację egzaminów dla uczniów spełniających obowiązek poza placówką. Najważniejsza kwestia dotyczy formy przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych. Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało, że co do zasady mają one odbywać się stacjonarnie. Co stanowią przepisy? Co nowe zmiany w edukacji domowej oznaczają dla uczniów i rodziców? Zapraszamy do lektury.
Czym jest edukacja domowa i kto może z niej skorzystać?
Zanim przejdziemy do planowanych zmian, warto krótko uporządkować podstawy. Czym jest edukacja domowa? To forma realizacji obowiązku szkolnego poza placówką, ale przy zachowaniu statusu ucznia wybranej szkoły. Nauka może odbywać się w domu, w podróży lub z wykorzystaniem narzędzi online. Kto może realizować nauczanie domowe? Z tej formy kształcenia mogą korzystać dzieci rozpoczynające naukę, uczniowie z problemami zdrowotnymi lub tacy, którzy z różnych powodów chcą uczyć się poza tradycyjnym systemem.
Edukacja domowa 2026/2027 – skąd wzięły się planowane zmiany?
Projekt dotyczy Rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. MEN wskazuje, że po zakończeniu okresu nauczania zdalnego związanego z pandemią COVID-19 niektóre szkoły przez internet różnie interpretowały przepisy dotyczące egzaminów. Resort uznał więc, że konieczne jest jednoznaczne określenie zasad. W uzasadnieniu podkreślono potrzebę zapewnienia równych warunków wszystkim uczniom oraz możliwość skutecznej weryfikacji samodzielności pracy. To właśnie te argumenty stoją za projektowanymi regulacjami dotyczącymi egzaminów uczniów realizujących obowiązek szkolny poza placówką.
Egzaminy klasyfikacyjne stacjonarnie – co zakłada projekt?
Zgodnie z projektem wszystkie egzaminy klasyfikacyjne w edukacji domowej mają odbywać się stacjonarnie – domyślnie w placówce, do której zapisany jest uczeń. Procedura klasyfikacyjna powinna zostać przeprowadzona w obecności komisji i bez wykorzystania środków komunikacji elektronicznej. MEN argumentuje, że forma stacjonarna pozwala skuteczniej potwierdzić samodzielność pracy ucznia. Oznacza to, że egzaminy na nauczaniu domowym nie będą mogły być realizowane przez internet. Dla rodzin korzystających z modelu, jaki oferuje edukacja domowa online, będzie to jedna z najbardziej odczuwalnych zmian.
Czy będą wyjątki dla dzieci ze szczególnymi potrzebami?
Projekt przewiduje możliwość przeprowadzenia egzaminu poza szkołą w szczególnych sytuacjach wynikających ze stanu zdrowia ucznia. Może odbyć się na wniosek pełnoletniego ucznia albo rodziców ucznia niepełnoletniego, za zgodą dyrektora szkoły. W praktyce może to oznaczać organizację sprawdzenia wiedzy i umiejętności w domu ucznia. Jednocześnie MEN podkreśla, że nie chodzi o przywrócenie formy online. Nadal mają obowiązywać pozostałe wymogi związane z obecnością komisji i zapewnieniem prawidłowego przebiegu egzaminu.
Ile ma trwać egzamin klasyfikacyjny?
Projekt precyzyjnie określa czas trwania egzaminów. W szkołach podstawowych praca przed komisją ma trwać od 30 do 45 minut, natomiast w szkołach ponadpodstawowych od 40 do 60 minut. Dodatkowo przewodniczący komisji będzie zobowiązany poinformować ucznia o godzinie rozpoczęcia i zakończenia pracy. Wprowadzono również limit liczby przedmiotów zdawanych jednego dnia. Uczeń będzie mógł przystąpić maksymalnie do trzech egzaminów kwalifikujących.
Wyniki egzaminów – kiedy uczeń ma je poznać?
Projekt rozporządzenia zakłada obowiązek przekazania wyniku jeszcze tego samego dnia. Dotychczas termin informowania ucznia bywał różnie interpretowany przez szkoły. Po wejściu w życie nowych przepisów wynik egzaminu lub sprawdzianu ma zostać ustalony i przekazany bezpośrednio po jego przeprowadzeniu. Oznacza to, że komisja będzie zobowiązana do sprawdzenia pracy i ustalenia oceny w krótkim czasie.
Planowane zmiany w edukacji w 2026 r. mają przede wszystkim uporządkować zasady organizacji egzaminów kwalifikacyjnych. Najważniejsza regulacja zakłada obowiązkową formę stacjonarną w placówce, do której przypisany jest uczeń. Projekt określa także czas trwania egzaminów, liczbę przedmiotów możliwych do zdawania jednego dnia oraz termin ogłoszenia wyników. Jeśli planujesz przejście na ten model kształcenia, chcesz dowiedzieć się, jak wygląda edukacja domowa, zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą oraz do śledzenia dalszych prac legislacyjnych!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Projekt nie przewiduje, aby egzaminy klasyfikacyjne mogły być przeprowadzane online. Istnieje możliwość przeprowadzenia sprawdzenia wiedzy w innym miejscu niż szkoła i dotyczy szczególnych przypadków związanych ze stanem zdrowia ucznia. Wówczas egzamin może zostać przeprowadzony za zgodą dyrektora.
Zasadą ma być przeprowadzanie egzaminów w placówce, do której uczeń jest zapisany.
W szkole podstawowej od 30 do 45 minut, a w szkole ponadpodstawowej od 40 do 60 minut.
Projekt zakłada możliwość przystąpienia maksymalnie do trzech egzaminów w ciągu jednego dnia.
Zgodnie z projektem rozporządzenia nowe przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 roku.